تبلیغات
دانستنی های آتش نشانی - پرتونگاری

امروز:

پرتونگاری

پرتو نگاری با اشعه گاما

پرتو نگاری به عملیاتی گفته می شود که پس از اتمام جوشکاری جهت تست جوش صورت می گیرد . به لحاظ نوع کار که با استفاده از عملیات رادیواکتیو صورت می گیرد ، باید دقت خاصی اعمال گردد تا افراد شاغل در این بخش و نیز افراد عادی از هر نوع خطری مصون بمانند .
پرتوهای یون ساز اثرات مخرب و زیان باری به صورت مستقیم وغیر مستقیم بر انسان دارند که اغلب این آثار زیان بار بدون احساس درد یا اثر موضعی فوری می باشد و ممکن است حتی مدتها پس از پرتوگیری بروز نماید . لذا یکی از وظایف مهم بخش ایمنی ، نظارت بر حسن انتخاب پیمانکار پرتونگار مطابق ضوابط و همچنین نظارت دائمی بر عملیات پرتونگاری در سایت و ایمن سازی شرایط می باشد.
بهترین راهنما در انتخاب شرکت پرتونگار ، امتیازات این شرکت ها می باشد که از طرف سازمان انرژی اتمی به صورت سالانه مشخص می گردد . لذا قبل از انتخاب ، می توان با کارشناسان امور حفاظت در برابر اشعه سازمان انرژی اتمی مشورت نمود.
پس از انتخاب ، مدارک زیر می بایست از سوی شرکت پرتونگار جهت بررسی صلاحیت به واحد ایمنی ارائه گردد :
1. پروانه اشتغال به کار که از سوی سازمان انرژی اتمی صادر شده و دارای شماره بهره برداری ، شماره ثبت و تاریخ به ثبت رسیدن پروانه است . معمولاً پروانه اشتغال بکار برای نخستین بار صدور به مدت 1 سال و پس از آن به مدت 3 سال دارای اعتبار می باشد .
2. معرفی نامه به همراه مدارک دوره های پیشرفته و فیزیک بهداشت مسئول شرکت پرتونگاری و مسئول فیزیک بهداشت کل
3. گواهی خرید دوربین پرتونگاری از شرکت های مجاز و یا سازمان انرژی اتمی و شناسنامه دوربین یا دوربین هایی که از سوی شرکت پرتونگاری جهت عملیات پرتونگاری به سایت منتقل خواهند شد .
لازم به ذکر است ، شناسنامه دوربین پس از به ثبت رسیدن آن در سازمان انرژی اتمی صادر می شود و حاوی اطلاعاتی نظیر مدل دوربین ، شماره سریال دوربین شماره holder سال ساخت و میزان بارگیری یا اکتیویته دوربین می باشد . (بدیهی است پس از انتقال دوربین به سایت مشخصات ارائه شده می بایست با دوربین موجود مطابقت داشته باشد .)
4  جدول کنترل کیفی دوربین که در آن زمان بار گیری و میزان ونوع اکتیویته چشمه قید شده و به امضای مسئولین ذیربط در سازمان انرژی اتمی رسیده است.
5  برگ ترخیص کالا از سازمان انرژی اتمی و همچنین گواهی حمل دوربین در صورت حمل هوایی یا قطار .
6  مدارک شناسایی و همچنین گواهی دوره مقدماتی افرادی که به عنوان پرتونگار یا کمک پرتونگار معرفی می شوند .
7  اسناد پزشکی افراد پرتونگار
8  لیست تجهیزات ایمنی که شامل جلیقه سربی ، ساق  بند سربی ، دستکش سربی ، عینک سربی ، چندین
 کیسه سربی ،انبر بلند 2 متری و کانتینر اضافی می باشد .
9  لیست monitoring equipment که شامل دزیمتر قلمی افراد ، هشدار دهنده ( گایگر ) برای هر نفر به همراه شماره سریال ، گواهی کالیبراسیون و تاریخ ترخیص می باشد .
10  لیست رادیو مترهای محیطی ، که به ازای هر تیم پرتونگار بایستی یک رادیومتر محیطی وجود داشته باشد ، به همراه شماره سریال ، شماره مدل ، نوع بر حسب REM یا  SIVERTو همچنین گواهی کالیبراسیون معتبر .
11  دستورالعمل ها
12  نمونه فرم ها

دستورالعمل های مربوط به ایمنی پرتونگاری به طور کلی شامل دستور‌العمل‌های زیر می‌باشد که شرکت پرتونگار موظف است این دستورالعمل ها را ارائه نماید و همچنین افراد پرتونگار و مسئول فیزیک بهداشت کاملاً از آنها آگاه باشند :
 دستورالعمل کنترل سوانح دوربین های رادیوگرافی
 دستورالعمل آمادگی برای سوانح محتمل در عملیات پرتوگاری
 ایمنی و حفاظت در برابر پرتوهای یون ساز
 دستورالعمل حمل ونقل دوربین های پرتونگاری با وسایل نقلیه
 دستورالعمل مونیتورینگ محیط


خطر تشعشع
 تماس کوتاه مدت با اشعه با دُز كم ممکن است خطرات و صدمات جدی بوجود نیاورد .اما تماس كوتاه مدت با دُز زیاد حتماًفرد را دچار صدمات قطعی (سوختگی ، عقیمی و مرگ )خواهد كرد.
 در تماس زیاد ممکن است تغییرات شدیدی در بیولوژی بدن بوجود آید .
 عوارض قرار گرفتن در معرض تشعشع در دراز مدت موجب ریزش مو ، عقیم شدن ،کم خونی و نهایتاً منجر به مرگ می شود .
 اشعه در تماس با انگشتان ممکن است باعث سوختن آنها شده که عواقب سرطانی بوجود آورده و نهایتاً منجر به قطع انگشتان خواهد شد .

روشهای تقلیل مقدار تماس با اشعه :
 کم نمودن مقدار تشعشع در محیط پرتو نگاری
 کاهش زمان کار در محیط پرتو نگاری
 افزایش فاصله با منبع تولید پرتو

هیچ حفاظی نمی تواند کاملاً مانع نفوذ اشعه گردد ولی می تواند مقدار نفوذ آن را کاهش دهد .
پرتو نگاری باید با رعایت موارد زیر ، هنگامی صورت پذیرد که کلیه کارهای دیگر خاتمه پذیرفته باشند :
1. کلیه پرسنل سایت موظفند بر اساس موارد مندرج در پروانه پرتونگاری عمل نمایند .
2. تجهیزات و وسایل پرتوزا ( وسایل پرتونگاری ) باید توسط افراد
radiation protection officer) r.p.o) مجاز جهت انجام موارد ایمنی در استفاده از اشعه که دارای تاییدیه از هیئت نظارت بر فعالیت های اتمی ( سازمان انرژی اتمی ) می باشند، راه اندازی و بکارگرفته شوند .
3. استفاده از مواد پرتوزا باید تحت نظارت مستقیم افراد r.p.o صورت پذیرد . این کار باید در شیفت شب کار انجام گرفته و تحت هیچ شرایطی مواد پرتوزا نباید بدون حضور نفرات r.p.o مورد استفاده قرار گیرند .
4. افراد r.p.o مسئول تهیه پرانه کار می باشند .
5. محل دقیق و زمان دقیق انجام پرتونگاری باید در پروانه پرتونگاری دقیقاً ذکر شده باشد .
6. پروانه پرتونگاری تا حصول اطمینان از خروج کلیه افراد بجز افراد پرتونگار از محوطه انجام کار نباید صادر شود .
7. پروانه پرتونگاری که جهت پرتونگاری در محلهای دیگر سایت صادر شده، به جهت جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز ( افرادی غیر از افراد پرتونگار ) به محوطه های محافظت شده جهت پرتونگاری باید بازبینی و در صورت لزوم لغو گردند .
8. راه پله ها ، نردبان ها و سایر راههایی که می تواند باعث دسترسی به منطقه پرتونگاری گردند باید مصدود شده و علائم هشدار دهنده پرتونگاری در محل نصب گردد .
9. کلیه افراد شاغل در قسمت پرتونگاری باید مجهز به وسایل نشان دهنده میزان اشعه (از قبیل فیلم بج ، دُزیمترفرمولوسیناش ، دُزیمتر قلمی ،یك دُزیمتر هشدار دهنده محیطی برای افراد و یك دزیمتر محیطی برای گروه ) باشند .
10. هنگامی که ایزوتوپ های رادیواکتیو ( مواد رادیواکتیو ) در سایت نگهداری میشوند ، کانتینر یا بشکه تایید شده جهت نگهداری این مواد باید در جایی دور از مسیر عبور و مرور عادی نگهداری شود .
11. بشکه محتوی مواد رادیواکتیو باید در محاصره یک حصار حفاظتی قفل شده قرار داشت باشد .
12. موقعیت و طراحی کانتینرهای نگهداری این مواد باید دارای تاییدیه کارفرما باشد .
13. فقط افرادی که در پروانه رادیوگرافی مورد تایید قرار گرفته اند مجاز به کار در محدوده انجام پرتونگاری می باشند.
14. اطراف ناحیه تحت كنترل علائم و چراغ های هشدار دهنده نصب شود .و به وسیله نوار خطر محصور گردد.
15. بهترین انبار مواد رادیواکتیو در زیرزمین می باشد .
16. حمل و نقل چشمه پرتوزا از محلی به محل دیگر فقط توسط کارکنان پرتونگاری صورت پذیرد .
17. پرتونگار علاوه بر مطالعه و آگاهی وضعیت اضطراری ، یک نسخه از این دستورالعمل را باید همراه داشته باشد .
18. مشخصات فنی بر روی محموله های مواد پرتوزا درج و نصب گردد که شامل موارد زیر می باشد :
 نوع چشمه
 میزان پرتوزایی در تاریخ تحویلی
 شاخص حمل ونقل
 نام مسئول تحویل گیرنده
 علائم هشدار دهنده
 آدرس فرستنده


محل نگهداری دوربین رادیوگرافی :
 مشخصات اتاقک محل دوربین ( source pit ) باید دارای ابعادی حدوداً 2*2 متر مربع بوده که دیوارهای آن با آجر و پلاستر سیمان به ضخامت حداقل 300 سانتیمتر و دارای درب و قفل مناسب باشد ساخته شود .
 موقعیت استقرار اتاقک محل نگهداری دوربین در محلی از سایت که بیشترین فاصله را با تاسیسات داشته و دارای کمترین رفت آمد در آن محل باشد قرار داده شود .
 چاله ( pit ) محل نگهداری دوربین دارای عمق 120 سانتیمتر و قطر حدود 40 سانتیمتر دارای جداره فلزی و بتونی محافظ و با درب فلزی و قفل باشد .
 آهنگ پرتو دهی در سطح خارجی اطاقک نباید در فاصله یك متری از 5/2 میکرو سیورت در ساعت تجاوز نماید .
 علامت خطر اشعه رادیواکتیو روی درب و دیوارها حک ونصب شود .
 دوربین ، محفظه آن و انبار چشمه هنگام عدم استفاده باید قفل باشد .

محدوده و مرز نواحی ممنوعه ،کنترل شده و تحت نظارت در عملیات پرتونگاری :

1 – ناحیه ممنوعه :
هر محلی که آهنگ پرتو دهی بیش از 2 میلی سیورت در ساعت باشد . حضور کلیه افراد در این ناحیه ممنوع است . فقط در موارد خاص در صورتیکه اطمینان حاصل شود که

مجموع dose دریافتی از 50 میکرو سیورت تجاوز نخواهد کرد حضور پرتونگاران با برنامه ریزی صحیح و دقیق بلامانع است .

2 – ناحیه کنترل شده :
اطراف منطقه ای که آهنگ پرتودهی از 5/7 میکروسیوت در ساعت تجاوز می کند باید توسط موانع فیزیکی به عنوان مرز ناحیه کنترل شده مشخص گردد در این منطقه حضور افراد غیر پرتونگار ممنوع است .


3 – ناحیه تحت نظارت :
اطراف منطقه ای که آهنگ پرتودهی از 5/2 میکروسیوت در ساعت تجاوز می کند و كمتر از 5/7 میكروسیورت برساعت است ، باید مشخص گردد ایجاد موانع فیزیکی در روی مرز ضرورت ندارد اما پرتونگاران باید مراقب باشند که افراد حاضر در این ناحیه بطور ناگهانی وارد ناحیه کنترل شده نشوند .

4 – ناحیه آزاد :
 اطراف مناطقی كه آهنگ پرتو دهی از 5/2 میكروسیوت بر ساعت كمتر باشد.


نوشته شده در : 1388/10/17  توسط : احمدرضا نویدخواه.    نظرات() .

What makes you grow taller during puberty?
1396/06/16 08:52
Thanks , I've recently been looking for info about this topic
for ages and yours is the greatest I have discovered till now.
However, what about the bottom line? Are you sure concerning the supply?
margaretteifie.blogas.lt
1396/02/30 00:25
Hi colleagues, its wonderful paragraph about tutoringand
entirely defined, keep it up all the time.
Kandy
1396/02/25 05:10
Hey just wanted to give you a quick heads up and let you
know a few of the images aren't loading correctly.

I'm not sure why but I think its a linking issue.
I've tried it in two different web browsers and both show
the same outcome.
manicure
1396/01/17 22:59
Why people still make use of to read news papers when in this technological
globe everything is presented on net?
امیر
1394/04/5 21:08
دستورالعمل امنیت و حسابرسی منابع پرتو را هم در سایت خود قرار دهید
amir
1394/03/1 21:04
تشکر
شیما
1393/03/28 22:15
عالی بود ممنون
Sadegh
1392/09/10 14:11
سلام و درود فراوان

مطلب بسیار مفید و با ارزش می باشد.
با سپاس از شما دوست عزیز
f
1391/09/28 21:31
salam.khob bud ama man un chizi k mkhastamo peyda nakardam...
1390/07/13 11:19
بسیار جالب بود. ممنون
1389/03/22 08:48
سلام مطالب خوبی را جمع آوری كردید
حسن سلمانی
1388/10/27 08:40
با عرض سلام و احترام
از شما به خاطر درج مطالب بسیار مفید در وبلاگتون كمال تشكر رو دارم
موفق باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر